Keperluan Istito'ah Dalam Ibadat Haji

 

Sumber: Tabung Haji 

Dalam ibadat haji, istito'ah bermaksud kemampuan atau keupayaan. Istito'ah merupakan syarat wajib haji, yang bermakna seseorang itu hanya diwajibkan mengerjakan haji sekiranya dia telah memenuhi syarat-syarat kemampuan tersebut.

Secara keseluruhannya, keupayaan/istito'ah dibahagikan kepada dua bahagian utama:

1. Kemampuan Secara Langsung (Istito'ah Bi al-Nafs)

Merujuk kepada individu yang mampu menunaikan ibadat haji dengan dirinya sendiri dari segi fizikal, kewangan, dan keselamatan. syarat-syaratnya meliputi:

• Kemampuan Kewangan:

  • Mempunyai tambang/kos perjalanan pergi dan balik yang mencukupi.

  • Mempunyai nafkah dan perbelanjaan yang mencukupi untuk diri sendiri serta tanggungan yang ditinggalkan di tanah air sepanjang tempoh mengerjakan haji.

  • Bebas daripada hutang yang perlu dijelaskan dengan segera (atau mendapat keizinan pemiutang).

• Kemampuan Kesihatan & Fizikal:

  • Sihat tubuh badan, tidak menghidap penyakit kronik yang menghalang pergerakan, dan mampu melakukan rukun-rukun haji secara bersendirian.

• Keselamatan Perjalanan & Tempat:

  • Laluan perjalanan dan persekitaran Tanah Suci adalah aman serta bebas daripada peperangan, wabak penyakit, atau ancaman keselamatan.

• Mendapat Kuota / Keizinan:

  • Mempunyai kelulusan visa dan kuota haji yang sah daripada pihak berkuasa (seperti Lembaga Tabung Haji dan Kerajaan Arab Saudi).

• Syarat Tambahan Bagi Wanita:

  • Mendapat keizinan daripada suami atau wali.

  • Ditemani oleh suami, mahram, atau kumpulan wanita yang dipercayai (thiqah).

  • Tidak berada dalam tempoh iddah (berkabung atau perceraian).

2. Kemampuan Secara Tidak Langsung (Istito'ah Bi al-Ghayr)

Merujuk kepada individu yang mempunyai kemampuan kewangan, tetapi tidak mampu dari segi fizikal/kesihatan (contohnya: terlalu tua, uzur syar'i, atau sakit kronik yang tiada harapan sembuh), atau individu yang telah meninggal dunia tetapi belum sempat menunaikan haji sewaktu hayatnya.

Dalam keadaan ini, wajib ke atasnya (atau ahli warisnya) untuk mewakilkan orang lain menunaikan haji bagi pihak dirinya—yang dikenali sebagai Badal Haji (Upah Haji).

Rumusan:

Sekiranya seseorang belum memenuhi syarat istito'ah (seperti belum berduit atau belum mendapat kuota), maka ibadat haji belum diwajibkan ke atasnya dan dia tidak berdosa jika belum menunaikannya.